GiaiDoan.comGiai Đoạn
Trẻ 2 đến 3 tuổi

Chuẩn bị kỹ năng cho trẻ 2 đến 3 tuổi trước khi đi nhà trẻ: tập gì, bỏ qua gì

Kỹ năng giúp bé nhất khi đi nhà trẻ không phải chữ hay số mà là báo nhu cầu, tự uống nước, rửa tay, chờ lượt. Tập ở nhà thế nào, kể gì với cô và khi nào hỏi bác sĩ.

A Vietnamese mother and a toddler wash hands together at a low bathroom sink with a step stool, seen from behind, soft white light, teal tiles and a small towel

Kỹ năng giúp trẻ 2 đến 3 tuổi nhất khi bắt đầu đi nhà trẻ là những việc nhỏ trong ngày: báo được khi đói, khát, muốn đi vệ sinh, bị đau; tự uống nước bằng cốc, tự xúc ăn; rửa tay có người nhắc; cởi được giày dép; chờ lượt trong vài phút và ngồi nghe một câu chuyện ngắn. Chữ cái, con số hay tiếng Anh không nằm trong danh sách này.

Những kỹ năng đó trùng với các mốc 30 và 36 tháng trong bảng CDC và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ cập nhật 2022, như làm theo yêu cầu hai bước, tự cởi đồ đơn giản, dùng nĩa, nói được tên mình. Bài này chỉ bàn phần kỹ năng của con, không bàn chuyện chọn trường hay cách đưa con tới lớp. Bạn sẽ có một bảng kỹ năng kèm cách tập ở nhà, một tình huống cụ thể, danh sách những thứ không cần dạy trước, câu nên kể và nên hỏi cô giáo, và dấu hiệu nên hỏi bác sĩ nhi.

Kỹ năng nào giúp bé nhất ở lớp, và tập ở nhà ra sao

Bảng xếp các kỹ năng theo mức có ích ở lớp nhà trẻ, nơi một cô thường chăm nhiều bé cùng lúc. Bé không cần làm được hết trước ngày đầu tiên; lớp học cũng là nơi bé tập tiếp, và nhiều bé học nhanh hơn khi thấy các bạn cùng làm.

Kỹ năngVì sao có ích ở lớpTập ở nhà thế nào
Báo nhu cầu bằng lời hoặc cử chỉCô không đoán được ngay như người nhàDùng từ thống nhất cho đói, khát, tè, ị, đau; chờ bé báo thay vì đoán trước
Uống nước bằng cốcLớp thường dùng cốc, không dùng bìnhCốc nhựa nhỏ, rót ít nước, cho bé tự cầm hai tay
Tự xúc ănBé ăn cùng bạn, cô hỗ trợ nhiều bé một lúcCho bé tự xúc ít nhất một phần mỗi bữa, chấp nhận rơi vãi
Rửa tayRửa tay trước ăn, sau vệ sinh là nếp hằng ngày ở lớpGhế kê, cùng rửa, hát một câu ngắn trong lúc xoa tay
Cởi giày dép, cất đồLớp thường có tủ hoặc kệ cho từng béDép quai dán, chỗ để giày cố định ở nhà
Chờ lượt vài phútĐồ chơi và sự chú ý của cô được chia cho nhiều béTrò luân phiên, đồng hồ cát, chơi bóng lăn qua lại
Nghe truyện ngắnLớp có giờ ngồi cùng nghe cô kể, hátĐọc sách tranh vài phút mỗi ngày, ngồi cùng một chỗ

Nếu thời gian chuẩn bị ít, ưu tiên hai dòng đầu: báo nhu cầu và uống nước bằng cốc. Bé báo được khi khát, khi muốn đi vệ sinh, khi đau, thì cô chăm bé dễ hơn hẳn, và bé cũng bớt hoảng trong những ngày đầu ở chỗ lạ.

Báo nhu cầu: kỹ năng quan trọng nhất

Một trong những lúc trẻ mới đi lớp dễ hoảng nhất là khi cần một thứ mà không biết nói ra cho người lạ hiểu. Ở nhà, người lớn hiểu bé qua ánh mắt. Bé nhìn về phía bếp là mẹ biết bé đói, bé ngồi xổm im lặng là bà biết bé sắp ị. Ở lớp, cô giáo chưa quen những tín hiệu riêng đó, nên bé cần một cách báo ai cũng hiểu.

Vài tuần trước khi đi học, cả nhà chọn một bộ từ thống nhất: “con đói”, “con khát”, “con đi tè”, “con đau”. Mỗi khi thấy tín hiệu riêng của bé, bạn nói thay cho bé từ đó rồi chờ bé nhắc lại hoặc gật đầu. Ví dụ bé kéo tay bạn tới tủ lạnh, bạn hỏi “con khát à, con nói con khát nhé”.

Với bé còn ít nói, cử chỉ cũng tốt: xoa bụng là đói, chỉ vào miệng là khát, vỗ vào quần là muốn đi vệ sinh. Bạn kể với cô giáo những từ và cử chỉ riêng này trong ngày đầu, để cô hiểu bé ngay. Hiểu được bé là điều giúp bé thấy an toàn ở chỗ mới nhiều hơn mọi món đồ chơi.

Tập chờ lượt và theo nếp nhóm ở nhà

Lớp học có nếp: tới giờ ăn thì cùng ăn, tới giờ kể chuyện thì cùng ngồi. Trẻ hai tuổi chưa quen chờ, nhưng tập được qua trò chơi ngắn trong nhà:

  1. Chơi lăn bóng qua lại giữa bạn và bé, mỗi người một lượt, nói rõ “lượt mẹ”, “lượt con”.
  2. Khi bé đã quen, thêm người thứ ba như bố hoặc anh chị để bé chờ lâu hơn một chút.
  3. Dùng đồng hồ cát hoặc một bài hát ngắn để đánh dấu thời gian chờ, thay cho câu “chờ chút”.
  4. Tạo một nếp cố định trong ngày, như trước bữa tối thì rửa tay rồi ngồi vào ghế, để bé quen làm theo trình tự.
  5. Mỗi tối ngồi cùng bé ở một chỗ đọc một quyển sách tranh ngắn, tăng dần thời gian theo sức chú ý của bé.
  6. Khen đúng lúc bé chờ được: “con chờ tới lượt rồi, giỏi quá”, để bé biết việc chờ được để ý.

Trẻ hai tới ba tuổi thường chỉ chờ được rất ngắn, và mỗi ngày mỗi khác. Mục tiêu không phải ngồi im lâu mà là bé biết rằng lượt của mình sẽ tới. Ngày đầu đi lớp, bé vẫn có thể chưa theo nếp, chuyện này các cô quen.

Tình huống: bé Mi chuẩn bị đi lớp ở tuổi 2 tuổi 9 tháng

Bé Mi sống cùng ông bà và bố mẹ ở một căn nhà ống tại Hải Phòng. Ở nhà, Mi uống sữa bằng bình, bà xúc cơm, và khi muốn đi vệ sinh thì Mi chỉ cần kéo áo bà. Mẹ Mi biết khoảng hai tháng nữa Mi sẽ đi lớp nhà trẻ gần nhà.

Mẹ Mi không dạy chữ hay số. Tuần đầu, cả nhà đổi sang cho Mi uống nước bằng cốc nhỏ ban ngày, bình chỉ dùng buổi tối. Tuần thứ hai, bà để Mi tự xúc những miếng đầu của bữa, bà xúc phần sau. Tuần thứ ba, cả nhà thống nhất từ “Mi đi tè” và nhắc Mi nói thay vì kéo áo. Bố làm một chỗ để dép thấp ở cửa, mỗi lần về nhà Mi tự cởi dép đặt vào.

Tới ngày đi lớp, Mi vẫn còn rơi cơm và có lúc quên báo. Nhưng Mi biết uống nước bằng cốc, biết nói “Mi khát”, tự cởi được dép. Mẹ kể với cô những từ Mi hay dùng, món Mi hay sợ, và cách bà vẫn dỗ Mi ngủ trưa. Những ngày đầu Mi vẫn khóc lúc chia tay, chuyện này thường gặp và thuộc một chủ đề khác, nhưng ở lớp Mi không bị kẹt vì không ai hiểu mình cần gì.

Những thứ không cần dạy trước khi đi nhà trẻ

Chữ cái và chữ số. Trẻ hai ba tuổi tiếp xúc với con số qua việc đếm cầu thang, chia bánh, chứ không qua học thuộc mặt chữ. Thời gian bỏ ra luyện chữ nên dành cho trò chuyện và đọc sách tranh.

Tiếng Anh hay một kỹ năng “năng khiếu”. Không có kỹ năng nào trong số này giúp bé thích nghi với lớp tốt hơn. Bé thích nghi nhờ báo được nhu cầu, tự phục vụ chút ít và thấy người lớn đáng tin.

Ngồi im lâu. Trẻ ở tuổi này học bằng vận động. Lớp nhà trẻ tốt cũng không bắt trẻ ngồi lâu, nên tập ngồi im ở nhà không có ích mà còn làm bé chán.

Ngủ trưa đúng giờ của lớp ngay từ đầu. Nếp ngủ ở lớp sẽ hình thành dần trong vài tuần. Bạn chỉ cần kể với cô thói quen ngủ hiện tại của bé để cô biết cách dỗ.

Bỏ hẳn bỉm trước ngày đi lớp. Nếu bé chưa có dấu hiệu sẵn sàng, ép bỏ bỉm gấp chỉ làm cả bé lẫn cô vất vả. Bàn với cô xem lớp xử lý thế nào và cùng tập khi bé sẵn sàng.

Câu nên kể và nên hỏi cô giáo

Cuộc trò chuyện đầu tiên với cô giáo giúp cô hiểu bé nhanh hơn. Bạn có thể ghi ra một tờ giấy ngắn mang theo:

  • Những từ và cử chỉ riêng bé dùng để báo đói, khát, đi vệ sinh, đau.
  • Bé đã tự làm được những gì: uống nước bằng cốc, tự xúc, tự cởi dép, còn cần giúp ở đâu.
  • Thói quen ngủ trưa: bé cần gì để dễ ngủ, như một chiếc khăn hay vỗ lưng.
  • Món bé dị ứng hoặc bác sĩ dặn tránh, nếu có; điều bé sợ như tiếng máy xay, con chó.
  • Hỏi cô: một ngày ở lớp diễn ra thế nào, lúc nào là giờ ăn, giờ chơi, giờ ngủ.
  • Hỏi cô: cô thường báo cho gia đình thế nào khi bé có gì khác lạ trong ngày.

Sau vài tuần, hỏi lại cô xem bé đã báo được nhu cầu chưa, chơi với bạn thế nào, có điều gì cô thấy cần để ý. Cô giáo nhìn bé trong nhóm bạn cùng tuổi mỗi ngày, nên nhận xét của cô là nguồn tham khảo hữu ích khi đi khám định kỳ.

Khi nào nên hỏi bác sĩ nhi

Bé cần vài tuần để quen lớp, khóc, ăn ít, ngủ kém trong những ngày đầu là thường gặp. Dù vậy, nên hỏi bác sĩ nhi khi thấy những điều sau:

  • Bé mất kỹ năng đã có và không hồi lại sau vài tuần, như từng nói nhiều nay rất ít nói, từng tự xúc nay không làm nữa.
  • Bé chưa nói hoặc chưa dùng cử chỉ để báo được nhu cầu nào quanh 2 tuổi rưỡi, 3 tuổi.
  • Bé không phản ứng khi được gọi tên, ít nhìn mắt, ít quan tâm tới người khác.
  • Bé chưa làm theo được yêu cầu đơn giản dù có cử chỉ kèm theo.
  • Bé sụt cân, bỏ ăn kéo dài, hoặc ốm liên tục khiến bạn lo.
  • Cô giáo chia sẻ những lo lắng cụ thể và kéo dài về cách bé giao tiếp, vận động hay chơi.

Mang theo Sổ theo dõi sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, ghi chép ngắn của bạn và nhận xét của cô giáo khi đi khám. Nhiều góc nhìn giúp bác sĩ có bức tranh đầy đủ hơn về con. Nếu bác sĩ thấy cần đánh giá thêm, bắt đầu sớm luôn tốt hơn chờ bé tự theo kịp.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ đi nhà trẻ cần biết những kỹ năng gì?

Những kỹ năng có ích nhất là báo được khi đói, khát, muốn đi vệ sinh, bị đau; uống nước bằng cốc; tự xúc ăn một phần; rửa tay có người nhắc; cởi giày dép; chờ lượt vài phút. Bé không cần làm được hết trước ngày đầu.

Có cần dạy chữ, dạy số trước khi cho trẻ đi nhà trẻ không?

Không cần. Ở tuổi hai tới ba, trò chuyện, đọc sách tranh, chơi ngoài trời và tập tự phục vụ giúp bé nhiều hơn. Học thuộc chữ số không làm bé thích nghi với lớp tốt hơn.

Trẻ chưa bỏ bỉm có đi nhà trẻ được không?

Nhiều lớp nhà trẻ nhận bé còn dùng bỉm. Bạn hỏi cô cách lớp xử lý và kể dấu hiệu bé hay có khi muốn đi vệ sinh. Ép bỏ bỉm gấp trước ngày đi lớp thường làm việc tập khó hơn.

Trẻ còn uống bình có sao không khi đi lớp?

Lớp thường dùng cốc nên bé quen cốc trước sẽ dễ hơn. Bạn tập vài tuần với cốc nhỏ, rót ít nước. Bé còn uống bình buổi tối ở nhà không ảnh hưởng gì tới việc đi lớp.

Trẻ ít nói có nên chờ nói nhiều rồi mới đi nhà trẻ không?

Không nhất thiết. Môi trường lớp có nhiều lời nói và bạn bè cũng giúp bé. Nhưng nếu bé nói rất ít so với mốc tuổi, nên hỏi bác sĩ nhi song song, không chỉ chờ lớp học giải quyết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138