GiaiDoan.comGiai Đoạn
Trẻ 2 đến 3 tuổi

Trẻ 2 đến 3 tuổi tự mặc cởi quần áo: tập từng bước cho đỡ vất vả cả nhà

Cởi trước, mặc sau: trẻ 30 tháng cởi quần chun, 3 tuổi mặc quần rộng, áo khoác. Chọn đồ dễ mặc, mẹo lật áo qua đầu, buổi sáng vội và lúc nên hỏi bác sĩ nhi.

A Vietnamese father sits on a bedroom rug beside a toddler boy pulling on loose shorts, view from the doorway at a low angle, soft morning light through curtains

Trẻ học cởi đồ trước khi học mặc đồ: quanh 2 tuổi rưỡi phần lớn trẻ tự cởi được quần lưng chun hoặc áo khoác mở sẵn, và quanh 3 tuổi tự mặc được một số đồ như quần rộng hay áo khoác. Đó là mốc 30 và 36 tháng trong bảng CDC và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ cập nhật 2022, chọn ở mức khoảng 75% trẻ đã làm được. Cài cúc nhỏ, kéo khoá, buộc dây giày thường tới muộn hơn nhiều, trong những năm mẫu giáo.

Vì thế ở tuổi hai tới ba, mục tiêu không phải là con tự mặc trọn bộ mỗi sáng, mà là con làm được từng phần và thấy vui khi tự làm. Bài này chỉ cách chọn đồ để bé tự xoay xở được, cách tập mặc quần bắt đầu từ bước cuối, mẹo lật áo khoác qua đầu, cách giữ buổi sáng không thành cuộc giằng co, và những dấu hiệu nên hỏi bác sĩ nhi.

Cởi trước, mặc sau: các mốc trong năm thứ ba

Bảng tách rõ mốc trong bảng CDC 2022 với những kỹ năng thường đến muộn hơn, để bạn không đặt kỳ vọng quá sớm.

Khoảng tuổiBé thường làm đượcNguồn
Quanh 24 thángHợp tác khi được mặc đồ: đưa tay, nhấc chân; tự kéo mũ, tất raQuan sát chung
Quanh 30 thángTự cởi một số đồ như quần lưng chun rộng, áo khoác đã mởBảng CDC và AAP 2022
Quanh 36 thángTự mặc một số đồ như quần rộng, áo khoácBảng CDC và AAP 2022
Sau 3 tuổiMặc áo chui đầu, phân biệt trước sau, cài cúc toQuan sát chung, dao động rộng
Tuổi mẫu giáo lớnCài cúc nhỏ, kéo khoá có ghép đầu, buộc dây giàyQuan sát chung, dao động rộng

Cởi dễ hơn mặc vì chỉ cần kéo ra, không cần định hướng lỗ tay, lỗ chân. Nên khi tập, bạn cứ để bé cởi trước, khen việc cởi, rồi mới chuyển dần sang mặc. Một bé ba tuổi mặc áo ngược mặt nhưng tự mặc được vẫn là đã đạt mốc.

Chọn đồ để bé tự xoay xở được

Một nửa chuyện tự mặc nằm ở quần áo. Đồ khó mặc làm cả bé lẫn người lớn nản. Khi đang tập, ưu tiên những loại sau trong tủ đồ thường ngày:

  • Quần lưng chun rộng, không khoá, không cúc; vải mềm co giãn.
  • Áo khoác cúc bấm to hoặc khoá dán, tay áo rộng.
  • Áo phông cổ rộng, có hình in ở mặt trước để bé biết đâu là phía trước.
  • Dép quai dán thay vì giày buộc dây hay dép có khoá cài nhỏ.
  • Tất cổ ngắn, không có gót định hình sẵn, đi kiểu nào cũng vừa.
  • Đồ để sẵn trên sàn hoặc trên ghế thấp, theo thứ tự mặc từ trái sang phải.

Váy, áo nhiều cúc, quần bò cứng cứ giữ cho dịp đi chơi, khi người lớn mặc hộ. Đồ để tập là đồ ngày thường. Nếu tủ đồ của bé ở trên cao, đặt một giỏ thấp chứa hai bộ để bé tự chọn giữa hai bộ, vừa luyện tay vừa giảm giằng co. Với thời tiết, bạn chọn trước những bộ hợp trời rồi mới cho bé chọn; mùa đông ở miền Bắc, áo khoác rộng mặc ngoài dễ tự mặc hơn áo len bó sát.

Bắt đầu từ việc cởi: dễ thấy kết quả nhất

Cởi đồ là bước đầu hợp lý vì bé thấy ngay kết quả và ít khi bực. Bạn tận dụng những lúc bé phải cởi đồ trong ngày, như trước khi tắm hay khi về nhà, theo trình tự sau:

  1. Bắt đầu với mũ và tất: chỉ cần kéo mũi tất ra, bé hai tuổi làm được sau vài lần xem mẫu.
  2. Tiếp theo là dép quai dán: chỉ bé cách bóc quai dán rồi rút chân.
  3. Sau đó là quần lưng chun: bạn kéo cạp xuống qua mông, bé ngồi xuống và tự kéo hai ống quần ra.
  4. Rồi tới áo khoác đã mở cúc: bạn rút một tay áo, bé tự rút tay còn lại và để áo rơi xuống.
  5. Cuối cùng là áo chui đầu: bé rút hai tay vào trong áo trước, bạn giúp kéo phần cổ qua đầu.

Mỗi lần bé cởi xong, bạn chỉ cho bé chỗ để đồ: đồ bẩn vào giỏ, áo khoác treo móc thấp. Như vậy việc cởi đồ nối luôn với việc cất dọn, thành một nếp nhỏ trong ngày. Bé cởi đồ ra ở những chỗ không đúng lúc, như giữa phòng khách khi có khách, cũng là chuyện thường của tuổi này; bạn nhắc nhẹ và giúp bé mặc lại, không cần mắng.

Tập mặc quần bắt đầu từ bước cuối

Cách “làm ngược từ cuối” giúp bé luôn kết thúc bằng việc tự hoàn thành. Với chiếc quần lưng chun, áp dụng như sau:

  1. Cho bé ngồi bệt trên sàn hoặc trên bậc thấp, lưng tựa tường; ngồi vững thì bé dễ xỏ chân hơn đứng.
  2. Tuần đầu: bạn xỏ hai chân, kéo quần tới gối, rồi để bé đứng dậy tự kéo lên tới bụng.
  3. Khi bé làm tốt: bạn xỏ hai chân rồi dừng ở cổ chân, bé tự kéo qua gối lên bụng.
  4. Tiếp theo: bạn xỏ một chân, bé tự xỏ chân còn lại rồi kéo lên.
  5. Sau đó: bạn chỉ giữ cạp quần mở rộng, bé tự xỏ cả hai chân.
  6. Cuối cùng: bé tự cầm cạp quần, tìm phía trước nhờ nhãn mác hoặc hình in, xỏ và kéo lên.

Mỗi nấc có thể mất vài ngày tới vài tuần. Nếu bé bực, lùi lại nấc trước. Bé ba tuổi kéo quần lên lệch một bên vẫn là thành công, phần chỉnh cho gọn để sau. Nếu nhà có nhiều người cùng chăm bé, nói với mọi người bé đang ở nấc nào, để không ai vô tình làm hộ cả phần bé đã tự làm được.

Mẹo lật áo khoác qua đầu

Nhiều cô giáo mầm non dạy trẻ mặc áo khoác bằng một mẹo đơn giản. Bạn trải áo khoác trên sàn, mặt trong áo hướng lên, cổ áo nằm về phía chân bé. Bé đứng ở phía cổ áo, cúi xuống xỏ hai tay vào hai ống tay, rồi vung cả áo qua đầu ra phía sau. Áo tự rơi xuống lưng, đúng chiều.

Lần đầu bé thường vung hụt hoặc xỏ nhầm tay. Bạn đứng cạnh, đỡ nhẹ khuỷu tay bé, nói ngắn “tay vào, vung lên”. Sau vài lần, nhiều bé thích mẹo này tới mức đòi cởi ra mặc lại.

Mẹo này hợp với áo khoác mở phía trước, không hợp với áo chui đầu. Với áo chui đầu, cho bé xỏ đầu trước rồi tự tìm lỗ tay, người lớn chỉ giữ gấu áo. Đừng ngại chuyện áo ngược mặt hay trái, bé sẽ tự để ý khi lớn hơn một chút, nhất là khi áo có hình in phía trước làm mốc.

Buổi sáng vội: tình huống của bé Bơ 2 tuổi 8 tháng

Bảy giờ sáng, mẹ cần đưa Bơ tới nhà bà trước khi đi làm. Bơ ngồi giữa phòng, một chân trong quần, chân kia vẫy vẫy, hét “con tự làm”. Nếu mẹ giật lấy quần mặc hộ, Bơ khóc, cả hai trễ thêm mười phút.

Mẹ Bơ thử đổi cách. Tối hôm trước, mẹ để Bơ tự chọn một trong hai bộ đồ và xếp sẵn trên ghế thấp. Sáng ra, mẹ báo trước “năm phút nữa mặc đồ”, đặt đồng hồ cát trên bàn. Bơ tự mặc phần dễ là quần chun và dép quai dán, mẹ giúp phần khó là áo. Khi Bơ đòi tự làm phần áo, mẹ nói “tối nay con tập áo, sáng nay mẹ giúp nhé”.

Chia đồ thành phần con làm và phần mẹ giúp, chọn từ tối, và giữ việc tập lâu cho buổi tối hoặc ngày nghỉ, là cách nhiều gia đình giữ được buổi sáng yên ổn. Bé vẫn được tự làm mỗi ngày, chỉ là liều lượng hợp với thời gian. Ngày nghỉ cuối tuần là lúc tốt để bé thử mặc trọn một bộ, không ai phải nhìn đồng hồ, và người lớn có thời gian khen đúng từng việc bé làm được.

Khi bé không chịu mặc đồ hoặc đòi tự làm bằng được

Bé chạy trốn khi tới giờ mặc đồ. Trẻ hai ba tuổi thấy đây là trò đuổi bắt. Ngồi xuống một chỗ, gọi bé lại, biến việc mặc đồ thành trò như “cánh tay chui vào hang”, thường nhanh hơn đuổi theo.

Bé đòi mặc đúng một bộ. Mặc một bộ yêu thích nhiều ngày liền không có hại gì nếu đồ sạch. Bạn có thể giặt sớm hoặc có hai bộ giống nhau. Chọn trận để giằng co; chuyện này thường không đáng.

Bé nằm ra sàn khóc vì không xỏ được tay. Bé đang thất vọng vì muốn mà chưa làm được. Gọi tên cảm xúc: “con bực vì tay chưa vào”, rồi đề nghị giúp một nửa. Cơn ăn vạ ở tuổi này là chủ đề riêng của mục cảm xúc và hành vi.

Không cần khen thưởng bằng đồ ăn hay quà. Lời ghi nhận cụ thể như “con tự kéo quần lên rồi” và cảm giác tự làm được đã là phần thưởng. Thưởng quà cho mỗi lần mặc đồ dễ biến việc thường ngày thành cuộc mặc cả.

Khi nào nên hỏi bác sĩ nhi

Tự mặc cởi chậm hơn bạn cùng tuổi thường là do ít dịp tập. Dù vậy, nên nhắc với bác sĩ nhi khi thấy những dấu hiệu sau:

  • Bé mất kỹ năng đã có: từng tự cởi quần, tự xúc ăn, nay không làm được.
  • Quanh 3 tuổi bé vẫn không hợp tác được khi mặc đồ, như không đưa tay, không nhấc chân dù đã quen nếp.
  • Bé dùng một tay rõ ràng yếu hơn tay kia, hoặc khó giữ thăng bằng khi đứng một chân xỏ quần.
  • Bé rất khó chịu với cảm giác vải, đường may, nhãn mác tới mức ảnh hưởng nhiều tới sinh hoạt hằng ngày.
  • Bé chậm ở nhiều mặt cùng lúc: lời nói, chơi, vận động.

Khi gặp bác sĩ, kể bé làm được phần nào, chưa làm được phần nào, và đã được tập bao lâu. Chi tiết đó giúp phân biệt bé thiếu dịp tập với bé cần đánh giá thêm, và giúp bác sĩ biết nên xem kỹ phần nào trong lần khám.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi tự mặc quần áo được?

Theo bảng CDC và AAP 2022, quanh 30 tháng phần lớn trẻ tự cởi được quần chun rộng hay áo khoác mở, quanh 36 tháng tự mặc được một số đồ như quần rộng, áo khoác. Mặc trọn bộ, cài cúc nhỏ thường tới muộn hơn.

Trẻ 3 tuổi chưa tự mặc quần có muộn không?

Nhiều bé chưa làm được vì người lớn quen mặc hộ. Hãy thử cách làm ngược từ bước cuối trong vài tuần. Nếu bé vẫn rất khó khăn và chậm ở các mặt khác như lời nói, vận động, nên hỏi bác sĩ nhi.

Trẻ 2 tuổi đòi tự mặc đồ nhưng làm không được thì sao?

Đó là dấu hiệu tốt, bé muốn tự lập. Chia việc thành phần bé làm và phần bạn giúp, dành phần dễ cho bé. Khi vội, hẹn bé tập vào buổi tối thay vì giành làm hộ hoàn toàn.

Trẻ mặc áo ngược mặt có cần sửa ngay không?

Không cần sửa mỗi lần. Ghi nhận việc bé tự mặc được trước, sau đó chỉ cho bé hình in hoặc nhãn mác để tìm phía trước. Nếu cần ra ngoài, bạn hỏi bé có muốn mẹ giúp đổi lại không.

Mấy tuổi trẻ biết cài cúc và buộc dây giày?

Cài cúc to thường đến sau 3 tuổi, cúc nhỏ và buộc dây giày thường ở tuổi mẫu giáo lớn, dao động rất rộng giữa các trẻ. Ở tuổi hai tới ba, dép quai dán và áo cúc bấm giúp bé tự làm được nhiều hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138